Diefstal en vandalisme

In Vlaanderen zijn ruim de helft van de parochiekerken gesloten buiten de uren van de eredienst. Toch zou het beter zijn kerkgebouwen gedurende de dag open te houden voor gelovigen en bezoekers die geïnteresseerd zijn in historische gebouwen en religieus erfgoed. Deze mensen komen vaak ontgoocheld voor een gesloten kerkdeur te staan.

De belangrijkste reden voor kerkbesturen om de deuren te sluiten is angst voor diefstal en vandalisme. Nochtans zal iemand met slechte bedoelingen net afgeschrikt worden door de aanwezigheid van bezoekers. Het openhouden van de kerk doorheen de dag is dus zeker het overwegen waard. Met een goede organisatie en enkele eenvoudige en gerichte maatregelen kan je met beperkte middelen al heel wat realiseren op vlak van diefstalpreventie.

Aarzel niet contact op te nemen met de preventieadviseur(s) van de lokale politie en vraag hen om langs te komen in de kerk. Zij kunnen je gratis professioneel en vrijblijvend advies op maat geven over mogelijke maatregelen tegen diefstal.

 

Hoe diefstal voorkomen?

Een goede diefstalbeveiliging begint bij de omgeving van het kerkgebouw. Maak de omgeving zo weinig mogelijk aantrekkelijk voor dieven of vandalen.

  • Spreek buurtbewoners aan en vraag of zij een oogje in het zeil willen houden en eventuele verdachte bewegingen aan de beheerder of de politie te melden.
  • Zorg voor verlichting aan de buitenzijde van de kerk. Overweeg eventueel een bewegingssensor die het licht doet aanspringen wanneer iemand in de buurt komt.
  • Hagen, bomen en andere begroeiing rond het kerkgebouw moet regelmatig gesnoeid worden, zodat het gebouw goed zichtbaar is vanuit de omgeving.
  • Een breed grindpad rondom de kerk schrikt dieven af omwille van het lawaai.
  • Laat geen ladders, hamers of ander handig inbraakmateriaal rondslingeren.

Een tweede stap is de beveiliging aan de buitenzijde van het kerkgebouw. Een dief die niet binnen geraakt in de kerk, kan er geen diefstal plegen.

  • Voorzie degelijke sloten en grendels op toegangsdeuren. Ramen en kelderramen kunnen eventueel van tralies voorzien worden.
  • Maak het dak ontoegankelijk door regenpijpen onbeklimbaar te maken met speciale gladde verf, prikkeldraad of andere antiklimmiddelen.
  • Voorzie extra veiligheidsmaatregelen bij restauratiewerken. Mogelijk zijn er dan stellingen langs de kerk geplaatst of is het alarm uitgeschakeld. Dit maakt de kerk aantrekkelijker voor dieven.
  • Zorg voor een goed en sluitend sleutelbeheer. Bewaar sleutels op een veilige plaats, bij voorkeur in een afgesloten sleutelkluis, buiten de kerk. Houd bij wie welke sleutels in zijn/haar bezit heeft. Hang geen naamplaatjes aan de sleutels die aanduiden waarvoor ze dienen.
  • Overweeg de installatie van een alarmsysteem dat afgaat wanneer iemand het gebouw betreedt en binnendringt buiten de openingsuren.
  • Glasramen zijn vaak de meest kwetsbare plekken aan de buitenzijde van een kerkgebouw. Het dunne glas blijkt nogal geliefd bij vandalen. Glas-in-lood kan beschermd worden door voorzetbeglazing of gaas aan de buitenzijde. Een verkeerd soort bescherming of onzorgvuldige plaatsing kan extra schade aan het glasraam of het gebouw toebrengen. Laat de keuze van het type bescherming en de plaatsing dus over aan een (erfgoed)specialist. 

Tenslotte kan u binnen in de kerk tal van maatregelen nemen om diefstal tegen te gaan.

  • Om het erfgoed goed te kunnen beveiligen, is het van belang te weten wat je in huis hebt. Leg daarom een goede inventaris van de collectie aan. Een inventaris zal je helpen bij identificatie en opsporing van eventueel gestolen goed, maar ook bij het vaststellen of er al dan niet een collectiestuk ontbreekt. Een objectbeschrijving moet minimaal voldoen aan de eisen van een Object ID. Naast het type voorwerp, materiaal en afmetingen zijn vooral opmerkingen over beschadigingen, gebreken, restauraties e.d. zeer belangrijk om een voorwerp te signaleren. Goede foto's zijn onmisbaar. Neem ook foto’s van details. In onze Handleiding voor het opstellen van een kerkinventaris vind je hoe je hiervoor te werk kan gaan.

Maak bij het inventariseren de afweging: Het aanbrengen van een inventarisnummer op de objecten vergemakkelijkt de identificatie. Maar bij diefstal verhoogt dit de kans op schade. Dieven zullen immers proberen het nummer te verwijderen.

  • Maak dagelijks de offerblokken leeg en vermeld dit ook op een bordje.
  • Vermijd donkere hoeken in de kerk. Voorzie voldoende verlichting en vervang kapotte lampen onmiddellijk.
  • Sluit de sacristie en andere bergruimtes goed af.
  • Kleine en waardevolle voorwerpen bewaar je in de sacristie, bij voorkeur in een ingebouwde kluis.
  • Wil je objecten tentoonstellen?
    • Kleinere objecten worden bij voorkeur in vitrines tentoongesteld. Zorg dat ze goed afgesloten zijn.
    • Zorg voor een fysieke barrière rond objecten zoals, schilderijen, een preekstoel, beelden …  Voor een schilderij kan je bijvoorbeeld een glasplaat hangen, een lint spannen of een bidbank plaatsen.
    • Bekijk of je de binnenruimte kan compartimenteren. Een zijkapel kan je bijvoorbeeld afsluiten met een hekwerk, waardoor de bezoeker wel nog naar binnen kan kijken. In zo’n afgesloten ruimtes kan je ook kunstwerken op een veilige manier tentoonstellen.
    • Beelden in de kerk kan je eventueel verankeren in de muur of sokkel.
    • Een goed alarmsysteem schrikt de occasionele dief af en geeft een doorwinterde dief aanzienlijk minder tijd om zijn misdaad te voltrekken. Een kwaliteitsvol alarmsysteem is meestal minder duur dan gedacht en werkt zeer effectief, waardoor bespaard kan worden op de verzekeringspremies. Neem hiervoor contact op met een gespecialiseerde firma.
    • De meeste diefstallen gebeuren in een kerk waar geen bewaking is. Vraag aan betrokken parochianen of ze af en toe kunnen langskomen in de kerk. Bewaking kan ook gebeuren door personen.  Voor een permanente bewaking kan je eventueel ook vrijwilligers inschakelen.
    • Overweeg de installatie van camerabewaking. Kies in dat geval voor een camera die een kwalitatief beeld opneemt. Bekijk goed waar de camera geplaatst wordt: Is er genoeg licht? Is er geen tegenlicht? Het is belangrijk dat verdachte personen zo herkenbaar mogelijk in beeld komen. Met slecht beeldmateriaal kan de politie niks doen. Neem hiervoor contact op met een gespecialiseerde firma.
    • Doe regelmatig een rondgang in het gebouw om te zien of alles in orde is. 

Deze maatregelen zullen in vele gevallen de gelegenheidsdief ontmoedigen. Een vastberaden dief laat zich echter niet makkelijk tegenhouden. Al zullen de genomen maatregelen wel een vertragend effect hebben op de diefstal. Zo is er meer tijd om alarm te slaan en in te grijpen.

 

Er is een dief in de kerk langsgeweest! Wat nu?

  • Laat de plaats van delict onaangeroerd tot de politie ter plaatse is gekomen. Neem foto’s van de situatie.
  • Doe altijd aangifte bij de lokale politie en houd het nummer van het proces-verbaal goed bij. Doe dit zo snel mogelijk na de vaststelling van de verdwijning.
  • Indien het gaat om een kunstvoorwerp, neem dan ook contact op met het Art Research Team van de federale politie. Dit verhoogt de kansen op het terugvinden.
  • Meld de diefstal van religieus erfgoed op de databank van gestolen objecten van het CRKC (www.religieuserfgoed.be).
  • Indien het object verzekerd is, verwittig de verzekeraar.

 

 

Bronnen: