U bent hier

Het kerkenbeleidsplan opstellen

Vanuit de overheid is geen vast omschreven traject vastgelegd om tot een kerkenbeleidsplan te komen. Toch zijn er enkele algemene fases te onderscheiden die doorlopen moeten worden.

Het opstellen van een pastoraal of dekenaal plan is het vertrekpunt voor het verder uitwerken van een kerkenbeleidsplan. Het uitschrijven van deze visie is de taak van de lokale kerkelijke gemeenschap. Alle Vlaamse bisdommen hebben hiervoor eigen richtlijnen ontwikkeld. De gesprekken over pastorale plannen en de plaats die de parochiekerken hierin innemen worden eerst gevoerd binnen de parochiale en dekenale structuren.

De dialoog tussen de kerkelijke en burgerlijke partijen is een volgende cruciale stap. Vertrekkend van het pastorale plan gaan de kerkbesturen en centrale kerkbesturen in gesprek met de gemeente en trachten ze een gemeenschappelijke visie op de kerkgebouwen van een gemeente uit te stippelen. Hierbij wordt ook rekening gehouden met de visiedocumenten die de Vlaamse bisdommen ter beschikking stellen. Dit overleg kan plaatsvinden in een gezamenlijke stuurgroep en afzonderlijke werkgroepen die hun achterban zo breed mogelijk vertegenwoordigen. Op contactmomenten kunnen ook alle parochianen en burgers gevraagd worden hun mening te geven. Door rekening te houden met deze meningen kan een zo breed mogelijk draagvlak voor de toekomstvisie gezocht worden. Het strekt tot de aanbeveling het kerkenbeleidsplan goed te overdenken. Het verzekeren van een toekomst voor de parochiekerken is een werk van lange adem.

Parallel aan de consultatiemomenten en dialoog tussen gemeente en kerkelijke zijde, wordt best gewerkt aan de opmaak van de basisfiches per kerk (identificatie, cultuurhistorische, bouwfysische, architecturale informatie, ruimtelijke omgeving, actueel gebruik, etc.) die dienen opgenomen te zijn in het kerkenbeleidsplan. Gemeente en kerkfabrieken kunnen onderling afspreken wie welke informatie verzameld. Het CRKC stelt een sjabloon ter beschikking dat aangeeft welke info een vrijwilliger of lid van de kerkfabrieken dient op te schrijven. Als u dit volgt, bent u zeker dat uw plan alle nodige componenten bevat. De inspiratienota van het agentschap Onroerend Erfgoed geeft aan waarover nog meer info kan worden gezocht. In de databank parochiekerken vindt u al heel wat gegevens over uw parochiekerk. Ook de websites www.kerkeninvlaanderen.be en inventaris.onroerenderfgoed.be bevatten een schat aan informatie. Bestaande posters en folders over de geschiedenis van het kerkgebouw kunnen ook zeer nuttig zijn. U kan bij het CRKC ook een Excel-document vragen met alle gegevens voor uw gemeente, die verzameld werden bij de parochiekerkenbevraging in 2012-2013. Een coördinator kan alle zo ingevulde fiches verzamelen en eventuele tekortkomingen checken.

Eenmaal lokaal een consensusvisie is bereikt en deze is afgetoetst met het bisdom, vormt deze samen met de fiches per kerk een afgewerkt kerkenbeleidsplan. Het CRKC kan deze laatste versie gratis nakijken op de vormelijke aspecten en hierover opmerkingen ter aanvulling of een fiat geven.

Tot slot kan het kerkenbeleidsplan worden doorgestuurd naar het agentschap Onroerend Erfgoed voor een principiële goedkeuring. Eenmaal ook het attest van goedkeuring door de bisschop en het gemeenteraadsbesluit worden toegevoegd, is het kerkenbeleidsplan volledig.

Hoe kan het CRKC u helpen?

Het CRKC begeleidt gratis kerk- en gemeentebesturen bij het opstellen van kerkenbeleidsplannen (eerstelijnszorg). Wij geven advies over de te volgen stappen en beantwoorden allerlei vragen over problemen die opduiken tijdens het proces. Het CRKC kan ook bijna) definitieve versies van uw plan – net zoals het agentschap Onroerend Erfgoed - nalezen en advies geven over vormelijke bijsturing. Op onze website is basisinformatie te vinden. Een Excel-file met de basisgegevens van de kerken van uw gemeente kan worden opgevraagd.

Het CRKC verzorgt tegen vergoeding ook intensieve begeleidingstrajecten (tweedelijnszorg). Een medewerker coördineert de vergaderingen als neutrale moderator en gaat samen met het centraal kerkbestuur, gemeentebestuur, parochieploeg(en) en andere actoren op zoek naar een gedragen toekomstvisie over de parochiekerken. Indien gewenst, staat het CRKC ook in voor het uitschrijven van een voorlopige en definitieve versie van het kerkenbeleidsplan. Het CRKC werkt met een stappenplan dat in onderling overleg vorm krijgt. We bewaken de timing en het correcte verloop van het traject. CRKC kan ook contactmomenten organiseren waarin de meningen van parochianen en burgers over hun kerk verzameld worden. Deze participatiesessies kunnen helpen om nieuwe ideeën te verzamelen en een groter draagvlak voor beslissingen te creëren.

Via onze webpagina over Projecten en Realisaties is heel wat informatie terug te vinden over de ervaring van CRKC met kerkenbeleidsplannen. Zo was het CRKC reeds in 2013 bij twee pilootprojecten betrokken, die op initiatief van minister Bourgeois een kerkenbeleidsplan uitwerkten: pilootproject Gent en pilootproject Westhoek.

 

Inspiratie, kennisdocumenten en partners

 

1. Wat is een kerkenbeleidsplan? >

2. Hoe moet een kerkenbeleidsplan eruit zien? >

3. Waarom een kerkenbeleidsplan? >

4. Het kerkenbeleidsplan opstellen

5. Kerkenbeleidsplan in de praktijk brengen >

 

< Terug