U bent hier

Historiek

Het CRKC werd in 1997 opgericht als binnenkerkelijk steunpunt voor behoud, beheer, ontsluiting en waardering van het religieuze erfgoed. Stichters waren de Vlaamse bisdommen, de koepelorganisaties van de religieuzen in Vlaanderen, de Vereniging van Vlaamse Norbertijnenabdijen en de Katholieke Universiteit Leuven.

Eerste werkingsjaren

De oprichting van het CRKC kwam voort uit een denkoefening over de toekomst van de abdij van Park in Heverlee. Na verruiming van het denkkader was het CRKC een antwoord op de - nog steeds actuele - problematiek van het roerende en onroerende erfgoed van de abdij- en kloostergemeenschappen in Vlaanderen. De vergrijzing van deze religieuze gemeenschappen en de daling van het aantal roepingen werd overal immers zeer merkbaar en dat had ingrijpende gevolgen voor het behoud en beheer van het religieuze patrimonium.

In 1997 werd de vzw opgericht. In maart 1998 gingen de werkzaamheden van het CRKC van start. Het CRKC vestigde zijn kantoren in de abdij van Park in Leuven. Financieel werd de werking van deze binnenkerkelijke organisatie mogelijk gemaakt door substantiële bijdragen van de Vlaamse bisdommen, de mannelijke en vrouwelijke religieuzen in Vlaanderen en de Vlaamse norbertijnenabdijen, die met de Katholieke Universiteit Leuven participeerden in de vzw.

Vanaf 2000 kwam er versterking, onder andere via projectwerking, freelance opdrachten, vrijwilligerswerk en tussen 2002 en 2004 via een werkingssubsidie van de Vlaamse Gemeenschap binnen de reglementering Ontsluiting Cultureel Erfgoed. Met de verruimde financiële armslag breidde het CRKC zijn staf langzaam uit.

Oprichting Museum Parkabdij

Intussen was steeds duidelijker gebleken dat een van de doelstellingen van het CRKC, de ontwikkeling van een Museum voor Religieuze Kunst en Cultuur in Vlaanderen met landelijke erkenning, niet haalbaar zou zijn met deze beperkte kern en middelen. Om een ruimer maatschappelijk en financieel draagvlak te creëren was een breder partnerschap nodig. Dat kwam er in mei 2003 met de oprichting van de aparte vzw Museum Parkabdij - Museum voor Religieuze Kunst en Cultuur in Vlaanderen, met als stichtende leden naast het CRKC, de vzw Abdij van Park, de Katholieke Universiteit Leuven, de Vlaamse Bisschoppen (via de overkoepelende vzw Interdiocesaan Centrum), de provincie Vlaams-Brabant en de stad Leuven.

De ontwikkeling van het museum is in een stroomversnelling gekomen met de opening van de vaste opstelling van het museum in het Spreekhuis van de abdij van Park op 24 maart 2009 en de toekenning van een kwaliteitslabel aan het museum in 2010.

De tweede doelstelling van het CRKC, "de hedendaagse religieuze kunst en cultuur bevorderen", kreeg vooral aandacht via enkele tijdelijke tentoonstellingsprojecten (Epifanie in 2000, Mens in 2006).

Oprichting FoKAV

Inspelend op de kansen die het Archiefdecreet van 2002 bood, breidde het CRKC in 2004 zijn werking uit met het Forum Kerkelijke Archieven Vlaanderen (FoKAV), dat zich specifiek richtte op advies en ondersteuning bij behoud, beheer en ontsluiting van privaatrechtelijk religieus archivalisch en bibliothecair erfgoed in Vlaanderen en Brussel. In zijn werking werd het FoKAV begeleid door de Raad van Bestuur en de algemene directie en door externe experts van de archiefsector in de Stuurgroep Kerkelijke Archieven Vlaanderen.

Met de erkenning van het CRKC als expertisecentrum voor het religieus erfgoed in 2009 werd een deel van de werking van FoKAV overgeheveld naar de diensten van KADOC-KU Leuven. De prospectie en eerstelijnszorg met betrekking tot de archieven van privaatrechtelijke kerkelijke instellingen werd geïncorporeerd in de nieuwe werking.

Landelijk expertisecentrum voor het religieus cultureel erfgoed

In 2009 werd het CRKC door de Vlaamse overheid erkend als landelijk expertisecentrum voor het religieus cultureel erfgoed in het kader van het Cultureel-erfgoeddecreet van 23 mei 2008 voor een eerste beleidsperiode van 2009-2011 en vervolgens in 2011 voor een tweede beleidsperiode van 2012 tot 2016.

Het centrum onderging een grondige interne reorganisatie. De werking van het CRKC wordt sindsdien gedragen door twee afdelingen, de afdeling registratie en collectiebeheer enerzijds en de afdeling advies, eerstelijnszorg en trajectbegeleiding anderzijds. Het geheel wordt geleid door de directeur en ondersteund door een administratieve cel. De dienstverlening werd aanzienlijk uitgebreid en er werd bijzondere aandacht besteed aan het in kaart brengen van het religieuze erfgoed in Vlaanderen en zijn beheerders.

Expertisecentrum voor het onroerend kerkelijk erfgoed

Op 24 juni 2011 presenteerde Vlaams minister voor Binnenlands Bestuur en Onroerend Erfgoed Geert Bourgeois zijn conceptnota 'Een toekomst voor de Vlaamse parochiekerk'. Hierin formuleerde de minister concrete beleidsadviezen en beleidsopties met betrekking tot het beheer en de (re)valorisatie van de parochiekerk. Een van de beleidsadviezen betreft de oprichting, erkenning en uitbouw van het departement Onroerend Kerkelijk Erfgoed in de schoot van het Centrum voor Religieuze Kunst en Cultuur vzw.

Het departement werd in januari 2012 opgestart, naast de bestaande werking van het CRKC die voortaan ondergebracht wordt in het departement Religieus Cultureel Erfgoed. Het nieuwe departement ontwikkelt een werking die zich richt op alle erkende erediensten, met in de eerste fase bijzondere aandacht voor het onroerend erfgoed van de rooms-katholieke eredienst.

Opname Museum Parkabdij binnen de werking van CRKC

Sinds het einde van 2012 is er sprake van een samensmelting van Museum Parkabdij en het CRKC. Deze heeft als doel een inhoudelijke synergie te creëren, alsook kostenbesparend te kunnen werken. Na grondig overleg tussen de twee instellingen, maar ook met de betrokken overheden, werd in 2014 de museale functie volledig overgenomen door het CRKC.

Het samengaan tussen Museum Parkabdij en het expertisecentrum voor Religieuze Kunst en Cultuur is gebeurd door middel van indaling van het museum in de werking van het CRKC.